بسیاری از گرفتگیها، دردهای عضلانی و ضعفهای حرکتی همیشه با استراحت و دارو درمان نمیشوند. از طرفی برای درمان چنین عارضههایی انجام عمل جراحی هم توجیه پذیر نیست. اما با رشد و پیشرفت در زمینه پزشکی و مخصوصاً حوزه فیزیوتراپی روشهایی از جمله الکترو تراپی وجود دارد که با تحریک کنترل شده عصبها و عضلات میتوان دامنه حرکتی و بازتوانی بدن را هدفمندتر کرد. اما الکترو تراپی چیست؟ روشی است که برای کاهش درد، کاهش اسپاسم عضلانی، کمک به ترمیم بافت و تقویت عضلات ضعیف از جریانهای الکتریکی ملایم استفاده میشود.
افق روشن، فیزیوتراپی در شهرک غرب تهران با استفاده از الکتروتراپی و روشهای مدرن خدمات درمانی را به مراجعهکنندگان خود ارائه میدهد. همچنین پس از معاینه باتوجهبه شرایط جسمانی، سن و زمینههای بیماری فرد برنامه اختصاصی و مجزایی در نظر میگیرید. برای رزرو نوبت یا مشاوره رایگان با شماره ۰۲۱۸۸۶۸۶۸۰۰ تماس بگیرید.
درمان دردهای عضلانی و مفصلی با الکتروتراپی
الکتروتراپی یکی از روشهای قدیمی، رایج و کاربردی در فیزیوتراپی به شمار میرود که در آن از جریانهای الکتریکی کنترلشده و ملایم برای کمک به کاهش درد، اسپاسم عضلانی و بهبود عملکرد عضلات و اعصاب به کار میرود. از مهمترین اهداف فیزیوتراپی میتوان به روند درمان مؤثرتر و سریعتر اشاره کرد. اما این روش بهتنهایی برای درمان کامل پاسخگو نیست و جزو روشهای مکمل در کنار دیگر روشها در فیزیوتراپی محسوب میشود.
الکترو تراپی بیشتر برای مشکلات اسکلتی – عضلانی از جمله دست درد، کمردرد، گردن درد، درد زانو، گرفتگی عضلات، آسیبهای ورزشی در باشگاه و ضعف عضلانی کاربرد دارد. همچنین در برخی مشکلات نورولوژیک مانند سکته مغزی، اماس، فلج عصب صورت یا آسیبهای عصبی نیز میتواند به تحریک عضلات، کاهش درد و بهبود کنترل حرکتی کمک کند. متخصصین ما در بیشتر مواقع از الکترو تراپی به عنوان درمان مکمل در کنار دیگر روشهای مستقل استفاده میکنند. در این روش فیزیوتراپیست الکترودها را روی ناحیه مدنظر قرار داده، سپس جریان الکتریکی مشخصی را به بافتهای بدن منتقل میکند تا عصبها، عضلات یا بافت آسیبدیده بهصورت هدفمند تحریک شوند.
نقش الکتروتراپی در درمان درد، اسپاسم و ضعف عضلانی
کاهش درد فقط یکی از مزایا و کاربردهای فیزیوتراپی محسوب میشود. اما از مهمترین کاربردهای آن میتوان به کاهش دردهای عضلانی و مفصلی اشاره کرد. بیمارانی که با اسپاسم عضلانی و
گرفتگی عضلات دستوپنجه نرم میکنند، الکتروتراپی روش مناسبی برای کمک به شلشدن عضلات است. در مواردی که التهاب همچنان در مرحله حاد است یا بیمار بهتازگی به دلایل مختلفی دچار آسیب شده، این روش میتواند در اکثر مواقع در کنترل درد و التهاب مؤثر باشد، البته به شرطی که بهموقع و درست استفاده شود. حتی در موارد خاص مثل تعریق کف دست با یونتوفورزیس یا رسوب کلسیم اطراف تاندون شانه هم میتوان از آن استفاده کرد
افراد پس از عمل جراحی، شکستگی و دورههای طولانیمدت کمتحرکی دچار ضعف عضلات میشوند. پس الکترو تراپی در این جور مواقع میتواند جزو گزینههای اصلی باشد. اما خیال نکنید فقط با انجام این روش شاهد نتایج خواهید بود؛ بلکه الکترو تراپی در کنار تمرین روزانه و مستمر تأثیر پایدارتری از خود بهجای خواهد گذاشت.
آشنایی با انواع الکتروتراپی؛ از TENS تا لیزردرمانی
باتوجهبه هدف درمان دستگاه الکترو تراپی به یک نوع کاربرد محدود نمیشود. کاهش درد، کاهش التهاب، تحریک عضلات، کمک به ترمیم بافت و حتی انتقال موضعی دارو از کاربردهای آن به شمار میرود. فیزیوتراپیست باتوجهبه نوع آسیب، شدت درد، وضعیت عضلات و شرایط عمومی بیمار، مناسبترین روش را از میان تکنیکهایی مانند TENS، IFC، NMES، یونتوفورزیس، اولتراسوند و لیزردرمانی انتخاب میکند. هرکدام از این روشها تنظیمات، کاربردها و موارد احتیاط مخصوص خود را دارند و به همین دلیل استفاده از دستگاه الکتروتراپی باید بهصورت تخصصی انجام شود. در جدول زیر قصد داریم کاربرد هر یک را بهصورت کوتاه توضیح دهیم:
| نوع روش |
کاربرد اصلی |
توضیح کوتاه |
| TENS |
کاهش درد |
برای دردهای عضلانی و مفصلی |
| IFC |
کاهش درد و التهاب |
جریان تداخلی |
| NMES |
تقویت عضله |
برای عضلات ضعیف |
| یونتوفورزیس |
انتقال دارو |
کاربرد موضعی |
| اولتراسوند |
بافت نرم |
کمک به ترمیم |
| لیزر |
التهاب و ترمیم |
درمان کمکی |
نقش حیاتی جایگذاری دقیق الکترودها در اثربخشی جلسات درمانی
موارد منع مصرف الکترو تراپی نسبت به روشهای دیگر در فیزیوتراپی بسیار کمتر است؛ اگر فیزیوتراپیست تنظیمات را درست انجام داده و الکترودها را در ناحیه مناسب قرار دهد، این روش ایمن و مطمئن تلقی خواهد شد. اما ایمنی به معنی خودسرانه بودن نیست؛ باتوجهبه آسیب و شرایط بیمار باید شدت جریان، محل قرارگیری الکترودها، نوع جریان و مدت درمان مشخص شود. در بعضی شرایط، حتی برای کودکان یا برخی بیماران سرطانی با نظر پزشک و تشخیص فیزیوتراپیست استفاده از این روش مانعی ندارد.
کاتد و آند دو نوع الکترودی هستند که در دستگاه الکترو تراپی تعبیه شده است. بین دو الکترود کاتد و آند ناحیه مدنظر درمان قرار میگیرد به همین دلیل جای گذاری دقیق الکترودها نقش مهمی دارد. سوزنسوزن شدن مداوم، متناوب و حس ضربانی حسهایی که بیمار در طول درمان تجربه میکند. دقت داشته باشید که بیمار نباید درد یا حس سوزش شدید و ناراحتی غیر قابل تحمل داشته باشد. مدتزمان هر جلسه الکتروتراپی معمولاً بین ۲۰ تا ۳۰ دقیقه است.
موارد احتیاط در الکتروتراپی که باید جدی گرفته شوند
هر روشی درمانی در برخی شرایط میتواند باعث بروز مشکلاتی در فرد شود. برای مثال افرادی که مشکلات پوستی دارند، یا دچار زخم عمیق و زخم بازِ خونریزیدهنده هستند، شاید استفاده از الکتروتراپی روش مناسبی نباشد. مخصوصاً افرادی که در مراحل اولیه شیمی درمانی هستند باید با تجویز پزشک و تحت نظر متخصص این کار را انجام دهند.
یکی دیگر از موارد منع استفاده برای بیمارانی است که از باتری قلب استفاده میکنند. الکتروتراپی از ناحیه پشت برای این دسته از افراد سم است و در صورت استفاده باید با احتیاط کامل انجام شود. از طرفی اگر استفاده از دستگاه الکترو تراپی بهدرستی استفاده نشود باعث سوختگی روی پوست افراد میشود. همچنین در ۲ تا ۳ جلسه اول بهتر است با شدت متوسط از جریانهای الکتریکی استفاده شود. به همین دلیل این روش درمانی حتماً باید توسط یک فیزیوتراپیست ماهر و خبره انجام شود.
شدت بیشتر در الکتروتراپی همیشه نتیجه بهتر نمیدهد
شدت بیشتر جریان به معنی درمان سریعتر یا بهتر نیست. یکی از نکات مهمی است که همیشه به مراجعهکنندگان خود یادآوری میکنیم. زیرا افراد تصور میکنند هر چه دستگاه قویتر تنظیم شود، اثر درمان آن بیشتر است درصورتیکه این باور کاملاً غلط است. جریانهای الکتریکی باید طوری تنظیم شود که بیمار حس کند، اما دچار درد و سوزش غیر قابل تحمل نشود. پس اگر بیمار هنگام درمان درد زیادی را تحمل کند، دو احتمال مهم وجود دارد:
- شدت جریان بیش از حد بالا تنظیم شده است
- نوع برنامه و تنظیمات دستگاه مناسب شرایط بیمار نیست.
بنابراین، بسیار مهم و ضروری است که بیمار با فیزیوتراپیست در طول درمان در ارتباط باشد تا هنگام هرگونه حس غیرطبیعی سریعاً به او اطلاع دهد.
تجربه به ما نشان داده است که برای تقویت عضله فقط تحریک الکتریکی کافی نیست؛ بلکه باید با تمرین و حرکات درمانی همراه باشد تا فرد نتیجه پایدار را تجربه کند. یعنی دستگاه میتواند به فعالسازی عضله کمک کند، اما این تمرینات هستند که قدرت، کنترل و عملکرد عضله را در زندگی روزمره بهتر میکنند. پس فیزیوتراپیست نباید فقط به دستگاه اکتفا کند بلکه باید تمرینها را طوری به بیمار آموزش دهد که در خانه هم تمرین ادامه پیدا کند.
کاربرد الکتروتراپی زانو در درمان آرتروز و التهاب مفصل
برای کاهش درد، کمک به کنترل التهاب و بهبود عملکرد مفصل زانو الکترو تراپی به کار میرود. افرادی که دچار آرتروز زانو هستند با استفاده از این روش میتوانند شاهد کاهش درد و بهتر شدن حرکت روزمره خود باشند. ناگفته نماند که الکترو تراپی زانو بهتنهایی کافی نیست بلکه باید در کنار تمرین درمانی و تقویت عضلات زانو استفاده شود.
از مهمترین کاربردهای الکتروتراپی زانو میتوان تقویت عضلات چهار سر ران را نام برد. عضلهای که نقش مهمی در ثبات و حمایت از مفصل زانو دارد. ضعف عضلات چهار سر ران گاهی بر اثر جراحیهای زانو یا آسیبهایی مثل پارگی رباط صلیبی قدامی ACL رخ میدهد. پس در چنین شرایطی تحریک الکتریکی میتواند به فعالسازی بهتر عضله کمک کند و نقش مهمی در روند بازتوانی ایفا کند.
الکترو تراپی در برخی موارد میتواند به کاهش التهاب و درد اطراف مفصل کمک کرده و انجام تمرینات درمانی را برای بیمار سادهتر کند. اگر مدتهاست از
درد زانو رنج میبرید توصیه میکنیم قبل از درمان به پزشک یا متخصص فیزیوتراپیست مراجعه کنید تا برنامه مناسب درمانی برای شما طراحی و پیاده سازی شود.
الکتروتراپی مغز؛ روش کمکی در بازتوانی بیماران عصبی
الکتروتراپی مغز شاید برای بیماران کمی گمراهکننده باشد؛ زیرا در فیزیوتراپی، الکتروتراپی معمولاً به معنی درمان مستقیم مغز نیست. از این روش کمکی برای تحریک بهتر عضلات استفاده میشود تا بیمار راحتتر بتواند تمرینات توانبخشی را انجام دهد. کمک به حرکت، کاهش درد، کنترل گرفتگی عضلات و بهبود عملکرد روزمره بیمار از اهداف اصلی الکترو تراپی مغز به شمار میرود.
پس از سکته مغزی استفاده از جریان الکتریکی به فعالسازی عضلات ضعیف و بازآموزی حرکت کمک میکند. در بیماران مبتلا به اماس نیز باتوجهبه شرایط فرد، شاید برای کاهش درد، کنترل اسپاسم یا کمک به عملکرد عضلات استفاده شود. در
پارکینسون هم الکتروتراپی گاهی در کنار تمریندرمانی، برای کاهش درد و کمک به حرکت بهتر کاربرد دارد. با این حال، الکتروتراپی به هیچ وجه جایگزین درمانهای دارویی، پزشکی یا تخصصی مغز و اعصاب نیست و باید حتماً بعد از بررسی دقیق، زیر نظر فیزیوتراپیست انجام شود.
نقش الکتروتراپی در درمان فلج بلز و ضعف عضلات صورت
آیا تا به حال افرادی را دیده اید که یکطرف صورت شان با بخش دیگری کمی متفاوت است؟ برای مثال لب و دهان سمت راست بالا یا پایین از سمت چپ است. به این عارضه
فلج بلز گفته میشود. ممکن است عضلات یک سمت صورت ضعیف شوند و بیمار در بستن چشم، لبخند زدن، صحبت کردن یا کنترل حرکات صورت مشکل داشته باشد.
تحریک عضلات ضعیف صورت، کاهش تحلیل عضلانی و کمک به بازآموزی حرکت از می تواند یکی دیگر از کاربردهای الکترو تراپی به شمار رود. اما دقت داشته باشید که عضلات صورت بسیار حساس هستند پس باید شدت جریان، الکتروهای روی پوست و زمان استفاده از دستگاه به درستی تنظیم شود. جریان الکتریکی فقط راه قطعی درمان نیست و معمولاً در کنار تمرینات تخصصی صورت، ماساژ، آموزش حرکات صحیح و درمانهای پزشکی کاربرد دارد.
بیاختیاری ادرار و فیزیوتراپی؛ کاربرد الکتروتراپی در کنترل علائم
جریان الکتریکی به عنوان بخشی از فیزیوتراپی کف لگن به شمار می رود. هدف از این روش تقویت و فعالسازی عضلات کف لگن است؛ عضلاتی که نقش مهمی در کنترل ادرار، مدفوع و حمایت از اندامهای لگنی دارند. زایمان، افزایش سن، جراحیهای لگنی، ضعف عضلات یا برخی مشکلات عصبی باعث بروز بیاختیاری می شود. پس در این شرایط تحریک الکتریکی می تواند به بیمار کمک کند عضلات کف لگن را بهتر احساس و منقبض کند. اگر این روش به همراه تمرینات تخصصی لگن انجام شود، قطعا نتیجه پایدارتری خواهد داشت.
الکتروتراپی برای همه انواع بی اختیاری مناسب نیست زیرا باید با توجه به شرایط بیمار شدت جریان، نوع دستگاه و محل استفاده باید با دقت انتخاب شود.
تعداد جلسات الکتروتراپی بر اساس نوع مشکل و پاسخ بدن تعیین میشود
باتوجهبه نوع مشکل، شدت درد، مدتزمان درگیری، ناحیه تحت درمان و پاسخ بدن بیمار تعداد جلسات الکترو تراپی برای هر فرد متفاوت است. همین اول اجاره بدهید خیال شما را راحت کنیم، با یک جلسه الکترو تراپی دردی دوا نمیشود. این روش برای یک دوره درمانی برنامهریزیشده تا بدن فرصت کافی برای پاسخ به تحریکات را داشته باشد.
برای مثال در بسیاری از مشکلات عضلانی، دردهای اسکلتی – عضلانی یا ضعف عضله، معمولاً یک دوره حدود ۱۰ جلسه یا بیشتر در نظر گرفته میشود. البته این عدد دقیق و قطعی نیست. برخی از بیماران پس از چند جلسه کاهش درد یا بهبود عملکرد را احساس میکنند و با پایان تعداد جلسات مشخص شده از سوی متخصص فرایند درمان متوقف میشود. اما استثناهایی هم وجود دارد.
در برخی شرایط پس از پایان مرحله الکتروتراپی و عدم معالجه بیمار ممکن است فیزیوتراپیست باتوجهبه شرایط فرد مجدد تعداد جلسات را تمدید کند. برای نتیجه مؤثر با ماندگاری بالا بهتر است پس از فیزیوتراپی در خانه تمرین درمانی را انجام داده و سبک زندگی خود را کمی تغییر دهید.
الکتروتراپی؛ گزینهای اقتصادیتر در برنامههای توانبخشی
هزینه فیزیوتراپی یک عدد ثابت و یکسان برای افراد نیست؛ بلکه به عوامل مختلفی از جمله تعداد جلسات موردنیاز، نوع دستگاه و روش درمانی، ناحیه تحت درمان، مدتزمان هر جلسه، بیمه تحت پوشش و تعرفه کلینیک بستگی دارد. برخی از بیمهها مانند بانک ملی، صادرات، نیروهای مسلح و… بخش قابل توجهی از هزینهها را پوشش میدهند.
اما در مجموع باید گفت هزینه خدمات فیزیوتراپی بر اساس تعرفههای مصوب و اعلامشده توسط سازمان نظام پزشکی کشور تعیین میشود. بنابراین کلینیکها باید هزینهها را در چارچوب تعرفههای مشخصشده محاسبه کنند، اما باتوجهبه نوع خدمات تکمیلی، تعداد جلسات و شرایط درمان، مبلغ نهایی میتواند متغیر باشد.
الکترو تراپی در مقایسه با برخی روشهای درمانی هزینه کمتری دارد به خصوص زمانی که بیمار در کنار تمرین درمانی و برنامه توان بخشی از آن استفاده کند. اما برای اطلاع دقیق و اینکه خیالتان از بابت هزینه راحت باشد، بهتر است ابتدا برای ارزیابی اولیه پیش فیزیوتراپیست رفته تا تعداد جلسات و نوع درمان مشخص شود.
الکتروتراپی در افق روشن؛ روشی ایمن برای کاهش درد و بهبود حرکت
یکی از روشهای رایج در فیزیوتراپی الکترو تراپی محسوب میشود که با استفاده از جریانهای الکتریکی کنترلشده، به کاهش درد، تحریک عضلات، بهبود گردش خون و کمک به روند ترمیم بافتها کمک میکند. در این روش فیزیوتراپیست الکترودها را روی ناحیه مدنظر قرار داده و بیمار در این مرحله معمولاً احساس سوزنسوزنشدن یا ضربان ملایم یا انقباض خفیف عضله را تجربه میکند.
ایمنی بالا، کمک به کاهش دردهای عضلانی و مفصلی، کاهش اسپاسم، تحریک عضلات ضعیف و غیر تهاجمی بودن از مزایای مهم روش الکترو تراپی به شمار میرود. زانو درد، کمردرد، آسیبهای ورزشی، ضعف عضلانی و برخی اختلالات عصبی از کاربردهای مهم جریان الکتریکی هستند که در کنار تمرین درمانی و سایر روشهای فیزیوتراپی نتیجه اثربخشتری میدهد.
افق روشن، فیزیوتراپی خوب در سعادتآباد تهران با استفاده از روشهای مختلف از جمله الکترو تراپی، تمرین درمانی و منوال تراپی به بازگشت سلامت بیماران خود کمک میکند. برای رزرو نوبت و مشاوره رایگان در اولین فرصت با شماره ۰۲۱۸۸۶۸۶۸۰۰ تماس بگیرید.
